Beden ve hareket

Denge, koordinasyon ve ritim okul öncesi dönemde bedenle kuruluyor. Bu zemin oturdukça kalem tutmaktan sırada sakin oturmaya kadar pek çok beceri onun üzerine biniyor. Bu yüzden hareketli çalışmaları haftanın tek bir saatine toplamıyoruz; her güne yayılmış kısa aralıklar hâlinde planlıyoruz.

Gün nasıl başlıyor?

Bazı sabahlar yoga, bazı sabahlar jimnastik ile başlıyoruz. Çocuk yogası burada esneklik gösterisi anlamına gelmiyor; hayvan adları verilmiş basit duruşlar, uzanmalar ve birkaç dakikalık nefes oyunlarından oluşuyor. Nefesini fark etmek, çocuğun kendi bedenini ve heyecanını tanımasının ilk adımı oluyor.

Jimnastik sabahlarında tempo daha yüksek. Müzik eşliğinde step tahtası ile dans, ısınma hareketleri ve kısa koordinasyon oyunları yapılıyor. Aynı hareketin müzikle tekrar edilmesi, çocuğun ritmi bedeniyle yakalamasını kolaylaştırıyor; sayarak değil, duyarak.

Sabah hareketi güne ortak bir başlangıç noktası da kuruyor. Çocuk sınıfa girer girmez masaya oturmuyor; önce bedenini uyandırıyor, sonra çalışmaya geçiyor. Bu sıralama özellikle uyum döneminde okula gelmeyi kolaylaştırıyor.

Kaba motor gelişimi ne demek?

Kaba motor, kol ve bacak gibi büyük kas gruplarını kullanan hareketlerin adı: koşmak, zıplamak, tırmanmak, tek ayak üzerinde durmak, top atmak. Bu becerilerin gelişmesi için çocuğun geniş alana ve serbest zamana ihtiyacı var. Bahçede serbest oyun bu yüzden programın sabit parçası; öğretmen yönlendirmesi olmadan geçen dakikalar da gelişimin bir parçası. Bahçe her gün aynı görünse de oyun her gün değişiyor; çocuk kendi kurduğu oyunda tırmanmayı, dengede kalmayı ve düşüp yeniden kalkmayı deniyor.

Bale ve zumba derslerinde iş biraz farklı ilerliyor. Çocuk burada yön, sıra ve tempo takip ediyor: sağ, sol, ileri, dur. Bu, mekânda kendini konumlandırma becerisini destekliyor ve kısa bir hareket dizisini akılda tutmayı gerektiriyor. Beceri koordinasyon ve spor dersinde ise denge, el göz uyumu ve hedefe atış gibi çalışmalar sırayla ele alınıyor.

Hareket ve dikkat arasındaki bağ

Hareket ihtiyacı karşılanmamış bir çocuktan masa başında uzun süre sakin durması beklenemez. Bu yaşta yerinde duramama çoğu zaman bir sorun değil, karşılanmamış bir ihtiyacın işareti. Sabahı hareketle açan bir günde, ardından gelen sanat ya da matematik çalışmasında dikkatin daha kolay toplandığını gözlüyoruz. Hareketin ardından gelen sakinleşme anı da bu döngünün parçası; birkaç dakikalık nefes çalışması, çocuğun yüksek tempodan masa başı işine geçmesini kolaylaştırıyor.

Tam gün programda çocuk okulda uzun saatler geçirdiği için hareket payını önceden planlıyoruz. Sınıf mevcudunun en fazla on iki çocuk olması burada işe yarıyor; küçük grupta her çocuk sıra beklemeden daha çok hareket edebiliyor. Yarım gün programlarda da hareket etkinlikleri günün akışındaki yerini koruyor.

Bu alanı oluşturan derslerin ayrıntısını çocuk yogası ve spor ve jimnastik sayfalarında bulabilirsiniz. Hareketin gün içindeki yerini bir günümüz sayfasında, dikkat konusunu ise blog yazımızda ele aldık.