MEB okul öncesi müfredatı

Millî Eğitim Bakanlığı’nın okul öncesi programı, çocuğun bu dönemde hangi gelişim alanlarında neleri deneyimlemesi beklendiğini tanımlar; bunun sınıfta hangi etkinlikle karşılanacağını öğretmene bırakır. Biz de programı günlük akışın yerini alan bir ders listesi gibi değil, akışın altında duran bir ölçüt gibi kullanıyoruz.

Kazanım ve gösterge ne demek?

Program iki kavram üzerine kurulu. Kazanım, çocuğun edinmesi beklenen beceridir; gösterge ise o becerinin gözlenebilir hâli. Örneğin nesneleri sayma kazanımının göstergesi, çocuğun on nesneyi tek tek dokunarak sayabilmesidir.

Bu ayrım öğretmen için pratik bir işe yarıyor: soyut bir hedefi, sınıfta fark edilebilecek somut bir davranışa çeviriyor. Böylece bir çocuğun nerede zorlandığı sınav ya da ölçek olmadan görülebiliyor. Bilişsel, dil, sosyal ve duygusal, motor ve öz bakım alanlarının hepsi aynı listede olduğu için hiçbiri diğerinin gölgesinde kalmıyor.

Aylık plan nasıl kuruluyor?

Ayın planını hazırlarken önce kazanım listesine bakıyor, ardından etkinlikleri buna göre dağıtıyoruz. Türkçe dil etkinliği günü takvimle açıyor: hangi yıl, hangi ay, hangi mevsim, hava nasıl. Sonra sohbet, şarkı ve kelime oyunu geliyor; hava uygun olduğunda kelime oyununu bahçeye taşıyoruz.

Matematik ve kavram çalışmaları aynı planın içinde ilerliyor. Birden ona ritmik sayma, rakam tanıma, onar onar yüze kadar sayma, kare gibi geometrik şekiller ve haftanın günleri ay boyunca tekrar ediyor. Kavram çalışmasının başlığı kimi ay “mutlu – üzgün” gibi bir ikili oluyor; duyguya ad koymak sosyal ve duygusal gelişimin de parçası.

Aynı plana deney, GEMS çalışması ve akıl oyunları gibi başlıklar da giriyor. Bunlar bilişsel alanın farklı yanlarına dokunuyor: gözlem yapma, tahmin kurma ve kurala uyma. Bir ay gökyüzünün neden mavi olduğu konuşulurken, bir başka ay cevizin ya da kurbağanın yaşam döngüsü izleniyor.

Diğer yaklaşımların yerini alıyor mu?

Almıyor. Montessori, Waldorf ve Reggio Emilia çalışmalarımız kendi mantıklarıyla sürüyor; MEB programı bunların altında durup hepsinin birlikte hangi alanları kapsadığını gösteriyor. Ay sonunda plana dönüp bakıyoruz: dil çalışması yeterince yer bulmuş mu, motor gelişim geride mi kalmış, öz bakım becerileri rutinin içine yerleşmiş mi.

Atölyelerin haftalara dönüşümlü dağılması da bu bakışı kolaylaştırıyor. Birinci ve üçüncü hafta Montessori, ikinci ve dördüncü hafta Waldorf atölyesi yapılırken kazanım listesi hangi alanın hangi haftada karşılandığını görünür kılıyor. Böylece yaklaşımlar arasında seçim yapmak yerine, hepsinin kapsadığı alanı birlikte izliyoruz.

İlkokula hazırlık da bu çerçevenin içinde ilerliyor. Hazırlık ayrı bir ders gibi kurgulanmıyor; dikkat süresinin uzaması, yönergeyi izleme, sırasını bekleme ve kalem tutma gibi beceriler gün içinde birikiyor. Bu birikimin ne kadarının gerçekleştiğini öğretmen gözlem yoluyla izliyor, gerektiğinde rehberlik desteğiyle birlikte değerlendiriyor.

Bu çerçevenin gün içindeki karşılığını bir günümüz sayfasında, dört yaklaşımın nasıl bir arada durduğunu eğitim programımız sayfasında görebilirsiniz. Aradaki farkları ayrıntılı ele aldığımız blog yazımıza da göz atabilirsiniz.